Boyun osteoxondrozuna qarşı effektli məşq proseduru   |   Balığın sağlamlığınıza faydaları   |   Təbiətdə işləməyin xeyirli tərəfləri   |   Ayaqlarınız xarakterinizdən danışır   |   Yalan danışan xanımlar tez-tez əl-üzlərini yuyurlar   |   Güclü cinsin zəif tərəfləri   |   Dermatoloq: "Xallar dəyişərək BƏDXASSƏLİ ola bilər"   |   Sağlamlığa zərərli qidaların siyahısı hazırlandı   |   Qadınlar üçün ən ziyanlı 3 peşə   |   Qadının gözəlliyi seçdiyi peşədən asılıdır   |   Uşağın boy ölçüsünü necə hesablamalı?   |   Cinsi həvəsi artıran möcüzəvi bitki + VİTAMİN SİYAHISI   |   Piylənmə və artıq çəki problemi   |   Ana bətnində 4 gün donduruldu   |   Plastik butulkalar uşaqlarda xəstəlik yaradır   |   Qohum nikahlarına "yaşıl işıq"   |   29 yaşında nənə oldu   |   Qadınlar 120 il yaşaya biləcəklər   |   Boşanma kişilərə də təsir edir   |   Döş xərçəngi həyat tərzi ilə bağlıdır   |   Oturaq işləyən insanlar diqqətli olun   |   Həkimlərdən qeyri-adi cəza   |   Dünyanı dəhşətli viruslar bürüyür   |   "Qadınlar nə istəyir" sualına cavab tapıldı   |   Dünya Səhiyyə Təşkilatı: ət xərçəng xəstəliyi yarada bilər   |   Tatu metodu ilə vurulan vaksinlər daha effektiv olur   |   Sarımsaq nikotini zərərsizləşdirir   |   Prostatit və onunla mübarizə   |   Sızanaqlar hansı xəstəliklərdən xəbər verir?   |   Stress qadınların beynini zəiflədir   |   Qadın beyni yuxuda daha tez bərpa olunur   |   Qadınlarla kişilər eyni cür düşünür   |   Körpələr yatanda da öyrənir   |   Şirə və yoğurtlar dişlərə ziyandır   |   Cavan həyat yoldaşı ömrü uzadır   |   Əkizlər ana bətnində dostlaşırlar   |   Siqaret və kofe "Parkinson"un qarşısını alır   |   Depressiya görməni zəiflədir   |   Antibakterial sabunlar sağlıq üçün zərərlidir   |   Partenofiliya - bakirə qızlara meyl   |   Nikah gecəsinin sirləri   |   Nə üçün bir çox xəstəliklər payızda kəskinləşir   |   Ana səsi sakitləşdirici gücə malikdir   |   Futbola baxmaq ürək xəstəliklərini artırır   |   Oturaq iş qadınları qocaldır   |   Böyük Britaniyada ağciyər qalmaqalı   |   Uzunömürlülüyün sirri almadadır   |   Alçaqboylu insanlar ürək xəstəliyinə tez tutulur   |   Musiqi unsultdan sonra yaddaşı bərpa edir   |   Dünyanın ən xeyirli mətbəxləri   |   
QERX nədir?

Biz yemək yeyən zaman mədəmiz turşu ifraz edir.  İfraz edilən turşunun rolu mədəyə daxil olan qidanı həzm etməkdir. Təsəvvür edin ki, onun aqressivliyi avtomobil akkumulyatorlarında olan turşu ilə müqayisə edilə bilər.  Amma mədəmiz elə qurulmuşdur ki, belə aqressiv turşu ilə təmasdan zədələnmir. Amma qida borusu mədə turşusu ilə təmasda olmağa hazır deyil və onun təsirindən zədələnə bilir. 

Normada qida borusunun mədəyə keçdiyi yerdə qapaq mexanizmi mövcud olur və qida mədəyə daxil olan bu qapaq açılır, mədə dolu olan zaman isə qapanaraq qidanın və mədə mötəviyyatının geri qayıtmasına imkan vermir. Bu qapağa aşağı ezofagial sfinkterdə (qida borusu və mədəni ayıran qapaq) deyilir. Qapaq mexanizminin yetərsizliyi  hallarda mədənin turş möhtəviyyatı qida boruna keçir və onu zədələyərək iltihab törədir.

Odur ki, mədə mötəviyyatının qida borusuna geri qayıtması və onu zədələməsi Qastroezofageal Reflüks Xəstəliyi (QERX) adlanır.

 

QERX-in Səbəblər

Qida borusu və mədəni ayıran qapağı təşkil edən əzələlərin tonusdan düşməsi və ya mədə daxilində təzyiqin artması mədə möhtəviyyatının geriyə - qida borusuna qayıtmasına səbəb olur.  Sfinkter (qapaq) əzələlərinin tonusdan düşməsinə aşağıdakı faktorlar təsir edə bilər:

  - Hamiləlik

  - Saya əzələ relaksantları adlanan dərmanların qəbulu (theophylline, kalsium kanalının blokatorları, Diazepam və s.)

  - Nikotin 

  - Spirtli içkilər

  - Kofe

  - Şokalad

  - Nanə

  - Yağlı qidalar

 

Mədədə təzyiqin artmasına təsir edən faktorlar:

  - Mədənin dolu olması

  - Köklük

  - Önə əyilmək

  - Arxası üstə uzanmaq

  - Ağır yük qaldırmaq

  - Hamiləlik

  - Nəzarət edilməyən obstrktiv agciyər xəstəlikləri

 

QERX-in əlamətləri

  - Döş sümüyünün arxasında yanğı hissi

  - Udmanın çətinləşməsi 

  - Ağızda turş dad

  - Bəzən ağızda turş dadalı suyun yığılması

  - Döş sümüyünün arxasında ağrı

  - Uzanan zaman töyşümə və ya öskürmə

  - Yatan zaman tənəffüsün çətinləşməsi

 

QERX diaqnozu necə qoyulur

  - Yuxarıda sadalanan şikayətləin olmasl ilkin diaqnozun qoyulması üçün əsas verir

  - Həkim sizə endoskopiya təklif edə bilər. Bununla həkim qida borusunda zədələnmənin olub-olmamasını müəyyən etmək istəyir.

  - Sizə bəzi klinikalarda qida borusunda pH-ın (turşuluq səviyyəsinin) 24 saat monitorinqini təklif edilə bilərlər. Qida borusunun pH monitorinqi burundan qida borusuna ucunda pH-metr olan zond daxil etməklə və ya  qida borusuna bir həb böyüklüyündə monitorun qoyulması ilə ölçülür. Qoyulmuş monitor ilk qida qəbulndan sonra mədəyə düşərək bağırsaqdan xaric olur.

  - Barium vasitəsilə ezafoqram digər bir müayinə üsulu ola bilər. Bu zaman siz barium içəcəksiniz və həkim rentgen vasitəsilə qida borusunun vəziyyətini, qida borusuna mədədən reflüksun olub-olmamasını, mədənin ölçüsünü təyin edə bilər.

 

QERX-in müalicəsi necədir?

QERX-in müalicəsində ilkin tatika konservativ müalicədir. Həkimlər ilk növbədə sizə bir çox zərərli vərdişləri tərgitməyi və yaşam üslubunuzda dəyişiklik etməyi tövsiyyə edəcək. Bunlara aşağıdakılar aid ola bilər:

  - Köklüyünüz varsa çəkinizin azaldılmasına çalışmalısınız 

  - Siqaret çəkirsinizsə onu atmalısınız

  - Yeməyinizdə aşağıda adı çəkilən qidalardan çəkinməyiniz məsləhət görüləcək: sitrus meyvələri, pomidor, istiotlu qidalar, kafeinləşdirilmiş içkilər (enerji içkiləri adlandırılan içkilər), karbonlaşdırılmış sular, yağlı qidalar, şokalad, nanə, spirtli içkilər, nikotin

  - Az az porsiyalarla tez tez ymək məsləhət oluna bilər

  - Yatmazdan 2-3 saat öncə yemək və içməkdən imtina etməlisiniz 

  - Axşamlar yatağınızın başını qaldırmanız məsləhətdir

  - Ağır yük daşımaqdan çəkinin

QERX-in konservativ müalicəsində yaşam üslübunda dəyişikliklə yanaşı dərman maddələrinin qəbulu da məsləhət görülür. Bu dərmanlara antiasid, yəni mədənin turşu ifrazını azaldan və ya onu neytrallşdıran dərmanlar aid edilir.  Bununla yanaşı, mədədən qidanın evakuasiyasını sürətləndirən dərmanlar da tövsiyyə edilə bilər. 

QERX-in uzun zaman kəsiyində aparılan konservativ müalicəsi mümkün olmusa cərrahi əməliyyat məsləhət görülür. Bu gün geniş istifadə olunan əməliyyat növü Nissen üsulu ilə Fundoplikasiya adlanır. Fundoplikasiya əməliyyatı açıq və laparoskopik yolla həyata keçirilə bilər. Son zamanlar laparoskopik fundoplikasiya QERX xəstələri üçün standart əməliyyat hesab edilir.

Fundoplikasiya zamanı qida borusunun distal hissəsi, yəni mədəyə keçən hissəsi tam sərbəstləşdirilir və mədənin dibi qida borusunun arxasından soldan sağa keçirilək qida borusunun önundə manjet formalaşdırılır (Şəkil). Bu manjet qida borusu və mədə arasında olan qapaq mexanizmini bərpa etmiş olur və xəstənin şikayətlərini aradan qaldırır.

Baxış sayı
Ay ərzində: 14
Bütünlüklə: 1605