Xərçəng xəstəliyinin müalicəsinin yeni yolu tapılıb   |   Xanımlar evliliyin ilk illərində daha çox kökəlirlər   |   Ramazan ayında necə qidalanmalı?   |   İtlər xanımlarda allergiya risqini azaldır   |   Şirniyyatı çox yemək qadınların üzlərini qırışdırır   |   Boyun osteoxondrozuna qarşı effektli məşq proseduru   |   Boşanma kişilərə də təsir edir   |   Sevgi qurban tələb edir   |   B6 vitamini xərçəng risqini azaldır   |   Kişilər yoxa çıxacaq   |   Kondinsionerlər ölümcül bakteriyalar yayır   |   Ana olmaq qadınları daha da ağıllı edir   |   Kompüterli tomoqrafiya haqqında bilmədiklərimiz   |   İmmunitet intellektual səviyyədən asılıdır   |   Cavan həyat yoldaşı ömrü uzadır   |   Uşaqlarımızı rənglərin dili ilə taniyaq   |   Öpüşmə bəzi mikroblara qarşı immunitet yaradır   |   Mədəni həyat kişilərdə depressiya yaradır    |   Passiv siqaret çəkmək əsəbləri pozur   |   Albalı şirəsi yuxunu tənzimləyir   |   Çox düşünənlərin yaddaşı zəif olur   |   Arıqladan çimərlik paltarı   |   Panik ataklı xəstələr 10 dəqiqə “ölümü” yaşayırlar   |   Köklük insult riskini artırır   |   Qısqanclıq qadınların görmə qabiliyyətini zəiflədir   |   Qadınlar niyə çox danışır?   |   Cinsi həvəsi artıran möcüzəvi bitki + VİTAMİN SİYAHISI   |   Təbiətdə işləməyin xeyirli tərəfləri   |   Qadının 4 toxunulmaz nöqtəsi 18+   |   Kompüter oyunları səhvsiz qərar verməyə zəmin yaradır   |   Döş xərçəngi həyat tərzi ilə bağlıdır   |   Gizli xəstəliklərin aşkar əlaməti - başgicəllənmə   |   Ana südü xərçəngə qarşı   |   Yasəmən ətri əsəbləri sakitləşdirir   |   Pul saymaq ağrını azaldır   |   Ana bətnində 4 gün donduruldu   |   Prostatit və onunla mübarizə   |   Hirsli qadınlar özlərini yaxşı hiss edir   |   “Abdiminoplastika - xoşbəxtliyimin səbəbi...”   |   Soğan yemək beyini gücləndirir   |   Mobil telefon qulaqda əlavə səs yaradır   |   Saqqız çeynəməyin faydaları   |   Xoruldayan insanlarda avtomobil qəzaları riski daha çox olur   |   Siqaret karlıq yaradır   |   Xərçəng xəstələrinin sayı 20 milyona çatacaq   |   Suyu az içmək beyni qocaldır   |   Kompüter uşaqlarda raxit xəstəliyi yaradır   |   Bakıda möhtəşəm Tibbi Turizm tədbiri keçiriləcək   |   Kişilərin qadınlarda görmək istədiyi rənglər hansılardır?   |   Su filtrindən süzülən xəstəlik   |   
Uşağın eyvandan yıxılmağı valideyn səhlənkarlığıdırmı?

Son günlər ard-arda müxtəlif səbəblərdən baş verən uşaq ölümləri hər kəsi dəhşətə gətirdi. Bu xəbərləri oxuyan və izləyən hər kəs bircə anlıq özünü həmin valideynlərin yerinə qoyub qəlbinin necə buz kəsdiyinin şahidi oldu. Hər kəs bir səbəb, bir müqəssir axtarmağa başladı. Əksəriyyət valideyn səhlənkarlığından bəhs edərək acılı ailələrin acısını daha da artırdı. “Allah heç kimi övlad acısı ilə sınamasın” deyib qətiyyətlə “bu hadisə sanki heç vaxt başımıza gəlməz” kimi düşünmək asandır.
Əslində toxunmaq istədiyim məqam, bunun səbəblərini və profilaktik tədbirlərini araşdıraraq səhvlərimizi görüb bu hadisələrin bir gün bizimdə başımıza gəlməməsinin qarşısını almaqdır. Burda bir neçə faktor var:
Uşaqdakı xarakter faktoru. Genetik keçən hədsiz hərəkətlilik, diqqət yayınıqlığı bir sözlə el arasında dəcəllik deyilən hiperaktivlik problemi əslində çox ciddiyə alınmalıdır. “Atası və ya anası da belə idi, keçib gedər” deyə düşünülməməlidir. Hiperaktiv uşaqlar hədsiz hərəkətli olduğu üçün onlarda özlərini qoruma instinkti zəif inkişaf etmişdir. Onlar tez-tez hündür yerlərdən özlərini atır, təhlükəli oyunları sevir, mebellerin üzərində gəzirlər. Hətta yatarkən belə çox hərəkətli yatırlar. Bunun üçün onlar ən çox yaralanan uşaqlar sırasındadır.
Cizgi film faktoru. Diqqət etsəniz görəcəksiniz ki, qəza nəticəsində baş verən uşaq ölümlərinin yaş aralığı 1-6 yaş arası uşaqlardır. Bu dönəmdə idrak proseslərindən biri olan təxəyyül yüksəkliyi uşaqlarda ətrafda olan informasiyaları fərqli və real qəbul etməsinə gətirib çıxarır. Heç də aqressiv saymadığımız ən sadə misal “Tom and Jerry” cizgi filmidir. Bu tip cizgi filmlərində sujet xəttinin olmaması, bir seriyada pişiyin yanması, birində 5 hissəyə bölünməsi, digərində isə elektrik keçirib qaralması gələn seriyalarda pişiyin tam sağlam olması təəssüf ki, azyaşlılara mənfi örnək olur. Uşaqlarda “Məndə yansam, haradansa özümü atsam, uçsam heç nə olmaz” məntiqini formalaşdırır.
Valideynlər arasında iş bölgüsünün düzgün paylanmaması faktoru. Mükəmməliyyətçi ailələrdə böyüyən bizlər qurduğumuz ailədə də mükəmməliyyətçi təfəkkürünü davam etdiririk. Xüsusəndə evin xanımı həyat yoldaşını evə pul qazanıb gətirməkdən savayı hər bir məsuliyyətdən uzaq tutur. Bu çox vaxt təbii şəkildə baş verir. Kişinin bazardan aldığı ərzağın qiyməti, keyfiyyəti ilə razılaşmayan qadın bazarlığı özü etməyə başlayır, kişi zamanla buna alışır və bu vəziyyət ona daha rahat gəlir. Nəsə alıb evdə müzakirə mövzusu olmaqdansa qadının alması daha münasib görülür. Zamanla əksər məsuliyyətləri öz üzərinə götürən xanım (uşaq tərbiyəsi, komunal xərclər, ev alış-verişi) bütün günü gərgin iş rejmində olur. Və nəticədə onun uşaqlara ayıracaq zamanı kiçilməyə başlayır. Çox zaman bu tip xanımlar 40 yaşında sonra nevrozla rastlaşılırlar.
Biznes faktoru. Dünya ölkələrində təhlükəsizliklə bağlı qısa metrajlı film və ya animasiyalı video çarxların çəkilməsi bu istiqamətdə təbliğatın aparılması çox böyük tövhə verir. Belə video roliklərin çox da qazanc gətirməməsi video çarxların və ya verilişlərin azlığına, hətta yoxluğuna gətirib çıxarır. Əslində bu tip verilişlər olmalı və bu verilişlərdə yol hərəkəti qaydalarının pozulması zamanı yarana biləcək qəza hadisəsi animasiya şəklində yayımlandığı kimi, qaz sobasının üzərində isti tavanın hansı istiqamətdə qoyulmasından tutmuş, pəncərənin yaxınlığında üzərinə çıxılması mümkün olmayan hansı əşyaların qoyulmasına qədər hər şey izah olunmalıdır.
Sonda isə onu qeyd etmək istərdim ki, hadisə baş verəndən sonra onun həll yollarını araşdırmaqdansa, bu cür bədbəxt hadisələrdən qorunmaq, ondan sığortalanmaq üzərində daha çox düşünmək lazımdı. Bu ki, heç zaman gec deyil. Sonda bir Allahdan “heç bir valideyni övladı ilə imtahana çəkməməsini” diləyərdim.

NARINC UŞAQ PSİXOLOGİYA MƏRKƏZİ-nin rəhbəri,
baş psixoloq Narınc Rüstəmova

Baxış sayı
Ay ərzində: 63
Bütünlüklə: 1457