Sarımsaq nikotini zərərsizləşdirir   |   Yalan danışan xanımlar tez-tez əl-üzlərini yuyurlar   |   Qadının gözəlliyi seçdiyi peşədən asılıdır   |   Əkizlər ana bətnində dostlaşırlar   |   Xanımlar evliliyin ilk illərində daha çox kökəlirlər   |   Uşaqları öpməyin!   |   Dünya Səhiyyə Təşkilatı: ət xərçəng xəstəliyi yarada bilər   |   Gəzinti ən yaxşı idmandır   |   Ana südü xərçəngə qarşı   |   Gecə təngnəfəsliyi ölümə gətirib çıxarır   |   Hündürdaban ayaqqabılar seksual həyata təsir edir   |   Süni mayalanmada hansı risklər ola bilər   |   Kola spermanın tərkibini korlayır   |   Qadınlar üçün ən ziyanlı 3 peşə   |   Müasir xanımlar çox yaşayır   |   Sonsuzluq – miflər və faktlar   |   Pul saymaq ağrını azaldır   |   Kişilərdə spermaya mənfi təsir göstərən 10 amil   |   Təzyiq altında yaşamayın   |   Uşağın eyvandan yıxılmağı valideyn səhlənkarlığıdırmı?   |   Çox oturmağın zərərləri   |   Kafe və çay evlərində ölümcül Vərəm xəstəliyi təhlükəsi diqqət !   |   Sevgi qurban tələb edir   |   Qohum nikahlarına "yaşıl işıq"   |   Stress qadınların beynini zəiflədir   |   Qadın beyni yuxuda daha tez bərpa olunur   |   Suyu az içmək beyni qocaldır   |   Balığın sağlamlığınıza faydaları   |   Qadınlarla kişilər eyni cür düşünür   |   Təbiətdə işləməyin xeyirli tərəfləri   |   Süni şəkər əvəzediciləri şişmanlığa səbəb olur   |   Uzunömürlülüyün sirri almadadır   |   Uşaqların səhhətində kompüterin yaratdığı fəsadlar   |   Başı başqa bədənə köçürüləcək   |   Sevgi ürəyə xeyirdir   |   Pula qarşı allergiyası olan insan   |   Bakteriyalar qadınları daha çox “sevir”   |   Həkimlərdən qeyri-adi cəza   |   Tatu metodu ilə vurulan vaksinlər daha effektiv olur   |   Möcüzəli "qazlı sular" satışa çıxarıldı   |   Sitrus içkiləri böyrək daşının qarşısını alır   |   Təmiz havada gəzmək intellektual səviyyəni artırır   |   Körpələrin ağlaması onlara xeyirdir   |   Xoruldayan insanlarda avtomobil qəzaları riski daha çox olur   |   Ərə getmək xanımlar üçün xeyirlidir   |   Yuxusuzluq kökəldir   |   Qız uşaqları daha çətin tərbiyə olunur   |   Qısqanclıq qadınların görmə qabiliyyətini zəiflədir   |   Qadınlar daha ağıllıdır   |   Boşanma kişilərə də təsir edir   |   
Panik ataklı xəstələr 10 dəqiqə “ölümü” yaşayırlar

Böyük ehtimalla sizin də ətrafınızda “kaş ki, böyrəyim, qaraciyərim xəstə olardı, amma bu xəstəlik məndə olmazdı” deyən yaxınlarınız var.Yəqin bir çoxunuzun beynində bunun hansı xəstəlik olduğu sualı yarandı. Bu  son vaxtların ən çox rast gəlinən xəstəliklərindən olan “panik atak”dır.

Panik atak nədir?
Panik atak şəxsin gözləmədiyi halda anidən ortaya çıxan, 15-20 dəqiqə müddətində getdikcə artaraq ən yükək səviyyəyə çatan şiddətli qorxu tutmasıdır. Bu tutmanı keçirən şəxs həmin anda infarkt keçirərək öləcəyini, dəli olacağını, bayılaraq yıxılacağını və ya özünə nəzarəti itircəyinə inanaraq dəhşətli qorxu hissi keçirir. O, bu qorxunun təsiri altında sürətli bir şəkildə təcili yardım xidmətinə və ya ən yaxındakı həkimə müraciət edirlər.

Panik atakın əlamətləri hansılardır?
Aşağıda sadalanacaq 13 psixoloji və fizioloji əlamətdən ən az  4 əlamətin olması panik atak diaqnozu qoymaq üçün yetərlidir.

1.  Ürək döyüntülərinin sayının artması
2. Tərləmə
3.  Titrəmə
4. Boğulma
5. Nəfəsin kəsilməsi
6. Sinədə ağrı
7. Ürək bulanması və ya qarında ağrı
8. Gözlərin qaralması, başın fırlanması, huşun itməsi
9. Ətrafı hiss etməmək (sanki hər şeyi yuxuda görür)
10. Özünə nəzarəti itirmək
11. Ölüm qorxusunun yaranması
12. Bütün duyğuların ölməsi
13. Eyni zamanda bir neçə hissi yaşamaq (üşütmə, tərləmə və s.)

Bu əlamətlərin müşahidə olunduğu şəxslərdə panik atak diaqnozu qoymazdan əvvəl pasiyent ətraflı müayinə olunmalı, ürək, ağciyər, tiroid, beyin mənşəli problemlərin olub olmamasını dəqiqləşdirmək lazımdır.
Qeyd etməklazımdır ki, panik atak xəstəliyi zamanı laborator və instrumental müayinələr (qan analizləri, KT, MRT və sair) zamanı heç bir patologiya aşkar olunmur. Bir çox xəstə bu müayinələrin nəticəsinə inanmayaraq başqa həkim və klinikalara müraciət edirlər.
İlk panik tutma adətən səbəbsiz baş verir. Bir neçə dəfə təkrarlandıqdan sonar şəxsdə “Birdən yenə olar?”, “Görəsən birdə nə vaxt olacaq?” tipli növbəti panik atakı gözləmə həyəcanı yaranır. Bu düşüncələr artdıqca xəstə “birdən yenə panik atak olar və mənə heç kim kömək etməz” fikiri ilə iri ticarət mərkəzlərinə, metroya və digər qapalı yerlərə getməkdən çəkinirlər. Özlərinə məxsus güvənli məkanlar seçirlər ki, həmin məkandan kənara çıxmırlar. Bu panik atakın aqrofobiyalı forması adlanır.

Müalicəsi
İlk öncə xəstədə paralel olaraq hansısa somatik xəstəliklərin olub-olmamasını müəyyən etmək üçün bəzi müayinələr aparılmalıdır. Əksər hallarda xəstələrdə heç bir problem ortaya çıxmır. Müalicənin məqsədi panik atakı tam aradan qaldırmaq yox, xəstənin panic ataka münasibətini dəyişmək, psixoloji problemləri aradan qaldırmaq və panik atak haqqında tam məlumat verməkdir. Bu səbəbdən xəstələrə dərman terapiyasi ilə yanaşı psixoterapiyanın aparılması da zəruridir.
Dərman terapiyası zamanı ilk seçim preparatı müasir qrup antidepressantlar olmalıdır. Bəzən parallel olaraq yüngül sakitləşdiricilərdən də istifadə etmək olar.
Xəstəliyin əlamətləri azalan kimi dərmanı kəsmək lazım deyil. Özünüzü yaxşı hiss etdiyiniz andan etibarən müalicə 4-6 ay davam etməlidir. Dərman dozasını və növünü mütləq həkim təyin etməlidir. Panik tutma zamanı qəbul edilən dərmanlar bəzən xəstəyə təsir etməyə bilər.

Panik tutma zamanı nə etmək lazımdır?
Xəstələr mütləq əvvəlcədən bilməlidirlər ki, bu adi bir panik tutmadır və bu tutmaya görə onlara heç vaxt heç nə olmayacaq. Həyəcanlanmadan sakit bir şəkildə oturub tutmanın keçməsini gözləmək lazımdır. Bu zaman dərindən nəfəs almaq şikayətlərinizi artıra bilər. Bu səbəbdən də bu tip hərəkətlərdən çəkinin. Təcili yardım və ya həkim çağırmağınız, spirtli və kofeinli içkilər qəbul etməyiniz, siqaret çəkməyiniz məsləhət deyil.

 

Psixiatra sual ver

Həkim psixiatr Orxan Fərəcli

Baxış sayı
Ay ərzində: 43
Bütünlüklə: 2319