Ürək ağılarına biğanə yanaşmayın   |   Alimlər bioloji həyatın mənbəyini tapıblar   |   Qadınlar kişilərdə nəyi xoşlayır?   |   Uşaqlı qadınlar depressiyaya daha tez düşür   |   Qadının gözəlliyi seçdiyi peşədən asılıdır   |   Qaradərili insanlar daha sakit olurlar   |   Analar uşaqlarını daha çox əzizləməlidir   |   Sevgi qurban tələb edir   |   Qadınlarla kişilər eyni cür düşünür   |   Yasəmən ətri əsəbləri sakitləşdirir   |   Sevgi ürəyə xeyirdir   |   Cavan həyat yoldaşı ömrü uzadır   |   Tüstüsüz siqaret kəşf edildi   |   Çiyələk gümrahlığı artırır   |   Xoruldayan insanlarda avtomobil qəzaları riski daha çox olur   |   Antibakterial sabunlar sağlıq üçün zərərlidir   |   Saqqız çeynəməyin faydaları   |   Savadlı ol ürəyin ağrımasın   |   Ayaqlarınız xarakterinizdən danışır   |   Passiv siqaret çəkmək əsəbləri pozur   |   Qız uşaqları daha çətin tərbiyə olunur   |   QİÇS-in yeni forması aşkarlanıb   |   Soğan yemək beyini gücləndirir   |   Dişləri düzgün fırçalama texnikası   |   Təzyiq altında yaşamayın   |   Ur (ZOB) haqqında bilmədiklərimiz   |   Kişilərin futbol sevgisi   |   Stress qadınların beynini zəiflədir   |   Süni mayalanmada hansı risklər ola bilər   |   Zəmanə qadınları...   |   Balığın sağlamlığınıza faydaları   |   Güclü cinsin zəif tərəfləri   |   Albalı şirəsi yuxunu tənzimləyir   |   Yemiş stressin dərmanıdır   |   Mobil telefon qulaqda əlavə səs yaradır   |   DNT analizi bütün xəstəlikləri üzə çıxarır   |   Kişilər yoxa çıxacaq   |   Ana bətnində 4 gün donduruldu   |   Kola spermanın tərkibini korlayır   |   Gecə təngnəfəsliyi ölümə gətirib çıxarır   |   Xanımların gözəlliyi onlara yardım etmir   |   Şəkər də zərərli vərdişlər qədər təhlükəlidir   |   Gizli xəstəliklərin aşkar əlaməti - başgicəllənmə   |   Hamiləlik testi mobil telefonla yoxlana biləcək   |   Qadınlar 120 il yaşaya biləcəklər   |   Ana öpüşü güclü immunitet yaradır   |   Bədənimizdə yaranan sızanaqlar hansı xəstəliklərin əlamətidir   |   Yalan danışan xanımlar tez-tez əl-üzlərini yuyurlar   |   Kompüter uşaqlarda raxit xəstəliyi yaradır   |   Şokolad və kakao öskürək zamanı kömək edir   |   
Qalxanabənzər vəzin xoşxassəli və bədxassəli düyünləri (2-ci hissə)

Qalxanabənzər vəzin düyünü müəyyən edildikdə diaqnostik testlər baxımından ilk növbədə TSH - tiroid stimullaşdırıcı hormonun səviyyəsi təyin edilir.

Əgər TSH səviyyəsi aşağıdırsa, onda xəstədə xərçəng xəstəliyinin olma ehtimalı azalır. Bu zaman aşağıdakı testlər keçirilir:

*sərbəst tiroksin - fT4, ümumi - T3 və ya sərbəst triyodtironin - fT3 səviyyəsi ölçülür.

*düyünün avtonom funksional olmasını təyin etmək üçün radionüvə müayinəsi (sintiqrafiya) keçirilir:

1. Sintiqrafiya düyünləri hiperfunksional (isti), hipofunksional (soyuq - xərçəng olma potensialı yüksək!!!) və ya qeyri-müəyyən (çoxdüyünlü zob həm isti, həm də soyuq düyünlərin olması ilə xarakterizə edilə bilər) kimi qiymətləndirir.

2. TSH səviyyəsi aşağı olan və qalxanabənzər vəzin düyünü sintiqrafiyaya əsasən hiperfunksional (və ya “isti”) düyün kimi təyin edilən xəstələr hipertiroidizmlə bağlı müayinə edilməlidir. Bu xəstələrdə düyünün nazik(incə) iynə ilə aspirasiyasına (biopsiyasına) ehtiyac yoxdur.

Əgər TSH səviyyəsi yüksəkdirsə, bu zaman həmin xəstələrdə sərbəst tiroksin - fT4 və anti-tiroid peroksidaz anticisimciklərinin (TPOAb və ya antiTPO) səviyyəsi ölçülür. TPOAb - ın səviyyəsi yüksək olduqda və kiçik həcmli və ya diffuz böyümüş və bərkimiş qalxanabənzər vəzə malik olan xəstələrdə autoimmun tiroidit - Haşimoto tiroiditi daha çox ehtimal edilir.

 

İnstrumental müayinələr

Müəyyən səbəbdən aparılmış həm fiziki müayinə, həm də görüntüləmə nəticəsində qalxanabənzər vəzdə müəyyən edilmiş düyünlər bütün hallarda ultrasəslə müayinə - edilməlidir (USM - UZİ).

Ultrasəs müayinəsilə iynə ilə düyünün aspirasiyası palpasiya edilməyən, habelə tiroid vəzinin arxa payında və daha çox kistalı olan düyünlərin müayinəsində istifadə edilir. Sintiqrafiyada hiperfunksional (isti sayılan) düyünlər aspirasiya edilmir. Tapılmış düyünlər ilk öncə USM-lə müayinə edilməli, sonradan isə iynə ilə aspirasiya nəzərdən keçirilməlidir. Müəyyən hallarda qanda kalsitonin səviyyəsinin təyini qalxanabənzər vəzin düyünlərinin araşdırılmasında istifadə edilə bilər. Lakin nəzərə alınmalıdır ki, qanda kalsitonin hormonun artması həm medulyar tiroid xərçəngi, həm də ağciyər və ya mədəaltı vəzin endokrin şişləri, böyrək çatışmazlığı, autoimmun tiroidit və hiperqastrinemiya ilə əlaqədar ola bilər. Ailə üzvlərində MEN 2 sindromu və ya medulyar tiroid xərçəngi qeydə alınmış xəstələrdə kalsitonin səviyyəsinin təyini faydalı ola bilər.

Hamilə qadınların müayinəsi bir istisna olmaqla qalxanabənzər vəzdə düyünü olan digər xəstələrin müayinəsindən fərqlənməməlidir. İstisna isə hamilə qadınlarda radio-nüvə sintiqrafiyasının keçirilməməsidir ki, bu dölün şüalanmasına səbəb ola bilər. Əgər hamilə qadınlarda qalxanabənzər vəzin eutiroid və ya hipotiroid vəziyyətdə olduğu müəyyən edilibsə, incə iynə ilə aspirasion biopsiya (irəlidə izah ediləcək) aparılmalıdır.

Uşaqlarda müəyyən edilmiş düyünlər böyüklərdə olduğu kimi araşdırılmalıdır.

Qalxanabənzər vəzdə düyünlərin MRT və ya KT ilə müayinəsi məsləhət edilmir. Bəzi hallarda əməliyyatdan qabaq düyünün ölçüləri, tənəffüs yollarının kompressiyası və ya düyünlü zobun döş sümüyünə qədər böyüməsini qiymətləndirmək üçün MRT və ya KT tətbiq edilə bilər.

Dietoloq-endokrinoloq Əhədov Səlim

Endokrinoloqa sual ver

 

Baxış sayı
Ay ərzində: 24
Bütünlüklə: 1155