QİÇS-in yeni forması aşkarlanıb   |   Ur (ZOB) haqqında bilmədiklərimiz   |   Siqareti tərgitmək üçün nə yeməli?   |   Giləmeyvə yemək insanı cavanlaşdırır   |   Sevgi ürəyə xeyirdir   |   Ana öpüşü güclü immunitet yaradır   |   Xörəyi musiqi sədaları altında hazırla   |   Kişilərin futbol sevgisi   |   Şokolad üzərindəki ağlar nəyin əlamətidir   |   Xərçəng xəstələrinin sayı 20 milyona çatacaq   |   Xərçəng xəstəliyinin müalicəsinin yeni yolu tapılıb   |   İnsan dərisindən ev   |   Antibakterial sabunlar sağlıq üçün zərərlidir   |   Kişilərdə spermaya mənfi təsir göstərən 10 amil   |   2 yaşında 41 kilo oldu   |   Orqan ticarətində Azərbaycanın da adı hallandı   |   Qohumlarla cinsi əlaqə - psixika pozgunluğu yoxsa...   |   Albalı şirəsi yuxunu tənzimləyir   |   Gözəl qadınlar kişilər üçün zərərlidir   |   Yaşın fərqi varmış   |   Hıçqırıq hansı xəstəliklərə işarədir?    |   20 yaşadək normal çəki saxlaya bilsəniz...   |   “Şiddət və qəddarlıq əks etdirən videoların yayımlanması qadağan edilməlidir”   |   Xoşbəxtlik qadınları zəif edir   |   Kompüter oyunları səhvsiz qərar verməyə zəmin yaradır   |   Qadınlar yatanda arıqlayır   |   Gecə təngnəfəsliyi ölümə gətirib çıxarır   |   Boşanma kişilərə də təsir edir   |   Arıqlamağın sadə üsulu – təkəbbür   |   Sızanaqlar hansı xəstəliklərdən xəbər verir?   |   Çox gülən qadınlar tez kökəlir   |   Cavan həyat yoldaşı ömrü uzadır   |   Şokolad və kakao öskürək zamanı kömək edir   |   29 yaşında nənə oldu   |   Ana bətnində 4 gün donduruldu   |   Partenofiliya - bakirə qızlara meyl   |   Qaradərili insanlar daha sakit olurlar   |   Uşaqların səhhətində kompüterin yaratdığı fəsadlar   |   Futbola baxmaq ürək xəstəliklərini artırır   |   Uzunömürlülüyün sirri almadadır   |   Tatu metodu ilə vurulan vaksinlər daha effektiv olur   |   Şəkər də zərərli vərdişlər qədər təhlükəlidir   |   Kompüterli tomoqrafiya haqqında bilmədiklərimiz   |   Çox oturmağın zərərləri   |   “Abdiminoplastika - xoşbəxtliyimin səbəbi...”   |   Başı başqa bədənə köçürüləcək   |   Musiqi unsultdan sonra yaddaşı bərpa edir   |   Cinayət və cinayətkarlığın psixo-sosial səbəbləri   |   Portağal sümüyü bərkidir   |   Ərli qadınlar kökəlməyə meylli olrlar   |   
Psixologiya elminin ən qorxulu eksperimeti: 8 aylıq Albert

Amerikalı Psixoloq John BROADUS Watson, "Qorxu, insanda sonradan əldə edilən bir refleks  yoxsa doğuşdan gələn bir impuls?" Sualının cavabını axtarır.

Davranış Psixologiyası məktəbinin qurucusu Watson və assistenti Rosalie Rayner, çalışdıqları John Hopkins xəstəxanası kreşinde oynayan uşaqları uzaqdan araşdırmağa başlayırlar.

Lakin, 'qorxu' haqqındakı suallarının cavabları üçün qəti cavablar ala biləcəkləri testlər etmələri lazım olur. Araşdırma üçün icazə ala biləcəkləri bir ailə axtarırlar. Nəticə olaraq 8 aylıq sağlam bir körpə olan Albert ilə bir təcrübə hazırlamağa qərar verirlər.
Tarixdəki ən əhəmiyyətli psixoloji təcrübələrdən biri olaraq qəbul edilən Little Albert Experiment 'a başlamadan əvvəl kiçik Albert' a bir neçə emosional test edilir.

 

Kiçik körpəyə sırasıyla ağ bir siçan, dovşan, yanan kağız parçaları, parik, maska kimi ilk dəfə qarşılaşa biləcəyi obyektlər və hallar göstərilir. Məqsəd, Albert 'ın bunlara şərtsiz qarşı reaksiyası olub olmadığını araşdırmaqdır. Nəticə olaraq Albert, gördüyü heç bir obyektə qarşı qorxu göstərməz; hər şeyə gülümsəyər.

Bu testdən sonra Albertin boş bir otağa aparırlar. Otaqda Albertin üzərinə oturduğu bez yataq xaricində heç bir əşya tapılmaz. Daha sonra Watson və assistenti Rayner otaqdan çıxar, yalnız buraxdıqları Albertin yanına ağ laboratoriya siçanı salarlar. Albert, siçandan qorxmur kimi, tam tərsi bir reaksiya göstərərək siçanı çox sevir, tutmağa çalışıb, gülməyə başlayır.

 

Artıq bir sonrakı mərhələyə keçməyə hazırdırlar. Albert, siçana hər toxunduğunda iki dəmir bar (biri çəkic, digəri polad çubuq) bir-birinə vuraraq narahat edici səslər çıxarmağa başlayırlar. Musiqi duyan kiçik Albert ağlamağa başlayır. Otaq yenidən sessizleşince siçanla oynamağa davam edən Albert, yenə siçana toxunduğu ilk anda psixoloqların çıxardığı o gurultulu səsə məruz qalır.
Ağlaması rahatlığa qovuşub, ağılı təkrar siçana sürüşən Albert, toxunmağa çalışdığı an həmişə eyni səsi eşitdiyi üçün siçana toxunmaqdan qorxmağa başlayır.

Bu təcrübə bir neçə gün davam edir və təkrarlanır.

Watson və Rayner təcrübəsi irəli nöqtəyə daşıyıb dovşan və başqa tüklü obyektlər də gətirirlər. Çıxan nəticə: Albert, xüsusilə ağ rəngli, tüklü bir obyekt görsə ondan qorxub, ağlamağa başlayır və qaçmaq istər.

Artıq Albert gördüyü pambıq, ağ dovşan və bənzər obyektlərin qarşısında dəmir çubuqlarla çıxarılan səs olmamasına baxmayaraq qorxmağa başlayır.

 

Gəldikləri nəticələr kifayətlənməyən psixoloqlar, son olaraq ağ saqqallı və tüklü kostyumlar geyərək otağa girirlər. Qarşısında get-gedə böyüyən tüklü obyektlər görən zavallı Albert 'ın qorxusu artıq yaddaşına tamamilə həkk olunur.
1920 'lərdə edilən bu təcrübə ilə elm insanları şərti qorxunu sübut edirlər. Lakin təcrübə naminə 8 aylıq bir körpəyə edilən psixoloji təsiri geri qaytarmaq mümkün deyildi, onu sağaltmadıqları üçün də cəmiyyətdə böyük narazılıqlar yarandı. Hərçənd Albertin ruhi sağlamlığı üçün bir yaxşılaşdırmağa başlasalardılar belə keçmişin dərin və qaranlıq izlərini nə cür siləbiləcəkləridə bilinmirdi.

 

American Psychological Association məlumatlarına görə isə kiçik Albert 'in əsl adı Duqlas MERRITT.
Qeydlərə görə, Duqlas 6 yaşında hidrosefali 'dən (Beyində su toplanması) həyatını itirdi.
Belə bir təcrübəyə məruz qalan bir körpənin, həyatı boyunca qarşılaşacağı mənfiliklərin əhəmiyyət verilməməsi hələ daha davranışçı və humanist psixoloqlar tərəfindən müzakirə edilən bir mövzu olaraq gündəmdədir. Daha uzun müddət də davam edəcək kimi görünür.

Baxış sayı
Ay ərzində: 26
Bütünlüklə: 703