Ev işləri erkən doğum risqini artırır   |   Kişilər kosmetikaya qadınlardan çox pul xərcləyir   |   Müasir xanımlar çox yaşayır   |   Uşağın boy ölçüsünü necə hesablamalı?   |   Plastik butulkalar uşaqlarda xəstəlik yaradır   |   “Abdiminoplastika - xoşbəxtliyimin səbəbi...”   |   Tənhalıq xərçəngə səbəb olur   |   Ürək ağılarına biğanə yanaşmayın   |   Qadınlar üçün ən ziyanlı 3 peşə   |   Qadınlar yuxuya daha çox ehtiyac duyur   |   Musiqi unsultdan sonra yaddaşı bərpa edir   |   Giləmeyvə yemək insanı cavanlaşdırır   |   Kök kişilər daha sədaqətlidir   |   Yasəmən ətri əsəbləri sakitləşdirir   |   Nə üçün bir çox xəstəliklər payızda kəskinləşir   |   Qohumlarla cinsi əlaqə - psixika pozgunluğu yoxsa...   |   Mobil telefon qulaqda əlavə səs yaradır   |   Cinayət və cinayətkarlığın psixo-sosial səbəbləri   |   Yuxusuzluq kökəldir   |   Pula qarşı allergiyası olan insan   |   Kişilərin qadınlarda görmək istədiyi rənglər hansılardır?   |   Panik ataklı xəstələr 10 dəqiqə “ölümü” yaşayırlar   |   Linza seçərkən diqqətli olun   |   Xərçəng yox olmaq üzrədir…   |   Su filtrindən süzülən xəstəlik   |   Balığın sağlamlığınıza faydaları   |   Sadizmə meyilli olan insan portreti   |   Kişilərin kompüter oyunlarına marağının sirri açıldı   |   Böyük Britaniyada ağciyər qalmaqalı   |   Tüstüsüz siqaret kəşf edildi   |   Ağız qoxusundan nece qurtulmalı?.. (PRAKTİK MƏSLƏHƏTLƏR)   |   Antibakterial sabunlar sağlıq üçün zərərlidir   |   Əlləriniz xarakterinizi göstərir   |   Sevgi qurban tələb edir   |   Çiyələk gümrahlığı artırır   |   Arıqlamağın sadə üsulu – təkəbbür   |   "Qadınlar nə istəyir" sualına cavab tapıldı   |   Köklük insult riskini artırır   |   Saqqız çeynəməyin faydaları   |   Oturaq işləyən insanlar diqqətli olun   |   Partenofiliya - bakirə qızlara meyl   |   Alimlər bioloji həyatın mənbəyini tapıblar   |   Uşaqlarımızı rənglərin dili ilə taniyaq   |   Uşağın eyvandan yıxılmağı valideyn səhlənkarlığıdırmı?   |   Dünyanın ən xeyirli mətbəxləri   |   Peşənə bax, ölümünü bil!   |   Xoruldayan insanlarda avtomobil qəzaları riski daha çox olur   |   Bakteriyalar qadınları daha çox “sevir”   |   Döş xərçəngi həyat tərzi ilə bağlıdır   |   Qadınlar daha ağıllıdır   |   
Psixologiya elminin ən qorxulu eksperimeti: 8 aylıq Albert

Amerikalı Psixoloq John BROADUS Watson, "Qorxu, insanda sonradan əldə edilən bir refleks  yoxsa doğuşdan gələn bir impuls?" Sualının cavabını axtarır.

Davranış Psixologiyası məktəbinin qurucusu Watson və assistenti Rosalie Rayner, çalışdıqları John Hopkins xəstəxanası kreşinde oynayan uşaqları uzaqdan araşdırmağa başlayırlar.

Lakin, 'qorxu' haqqındakı suallarının cavabları üçün qəti cavablar ala biləcəkləri testlər etmələri lazım olur. Araşdırma üçün icazə ala biləcəkləri bir ailə axtarırlar. Nəticə olaraq 8 aylıq sağlam bir körpə olan Albert ilə bir təcrübə hazırlamağa qərar verirlər.
Tarixdəki ən əhəmiyyətli psixoloji təcrübələrdən biri olaraq qəbul edilən Little Albert Experiment 'a başlamadan əvvəl kiçik Albert' a bir neçə emosional test edilir.

 

Kiçik körpəyə sırasıyla ağ bir siçan, dovşan, yanan kağız parçaları, parik, maska kimi ilk dəfə qarşılaşa biləcəyi obyektlər və hallar göstərilir. Məqsəd, Albert 'ın bunlara şərtsiz qarşı reaksiyası olub olmadığını araşdırmaqdır. Nəticə olaraq Albert, gördüyü heç bir obyektə qarşı qorxu göstərməz; hər şeyə gülümsəyər.

Bu testdən sonra Albertin boş bir otağa aparırlar. Otaqda Albertin üzərinə oturduğu bez yataq xaricində heç bir əşya tapılmaz. Daha sonra Watson və assistenti Rayner otaqdan çıxar, yalnız buraxdıqları Albertin yanına ağ laboratoriya siçanı salarlar. Albert, siçandan qorxmur kimi, tam tərsi bir reaksiya göstərərək siçanı çox sevir, tutmağa çalışıb, gülməyə başlayır.

 

Artıq bir sonrakı mərhələyə keçməyə hazırdırlar. Albert, siçana hər toxunduğunda iki dəmir bar (biri çəkic, digəri polad çubuq) bir-birinə vuraraq narahat edici səslər çıxarmağa başlayırlar. Musiqi duyan kiçik Albert ağlamağa başlayır. Otaq yenidən sessizleşince siçanla oynamağa davam edən Albert, yenə siçana toxunduğu ilk anda psixoloqların çıxardığı o gurultulu səsə məruz qalır.
Ağlaması rahatlığa qovuşub, ağılı təkrar siçana sürüşən Albert, toxunmağa çalışdığı an həmişə eyni səsi eşitdiyi üçün siçana toxunmaqdan qorxmağa başlayır.

Bu təcrübə bir neçə gün davam edir və təkrarlanır.

Watson və Rayner təcrübəsi irəli nöqtəyə daşıyıb dovşan və başqa tüklü obyektlər də gətirirlər. Çıxan nəticə: Albert, xüsusilə ağ rəngli, tüklü bir obyekt görsə ondan qorxub, ağlamağa başlayır və qaçmaq istər.

Artıq Albert gördüyü pambıq, ağ dovşan və bənzər obyektlərin qarşısında dəmir çubuqlarla çıxarılan səs olmamasına baxmayaraq qorxmağa başlayır.

 

Gəldikləri nəticələr kifayətlənməyən psixoloqlar, son olaraq ağ saqqallı və tüklü kostyumlar geyərək otağa girirlər. Qarşısında get-gedə böyüyən tüklü obyektlər görən zavallı Albert 'ın qorxusu artıq yaddaşına tamamilə həkk olunur.
1920 'lərdə edilən bu təcrübə ilə elm insanları şərti qorxunu sübut edirlər. Lakin təcrübə naminə 8 aylıq bir körpəyə edilən psixoloji təsiri geri qaytarmaq mümkün deyildi, onu sağaltmadıqları üçün də cəmiyyətdə böyük narazılıqlar yarandı. Hərçənd Albertin ruhi sağlamlığı üçün bir yaxşılaşdırmağa başlasalardılar belə keçmişin dərin və qaranlıq izlərini nə cür siləbiləcəkləridə bilinmirdi.

 

American Psychological Association məlumatlarına görə isə kiçik Albert 'in əsl adı Duqlas MERRITT.
Qeydlərə görə, Duqlas 6 yaşında hidrosefali 'dən (Beyində su toplanması) həyatını itirdi.
Belə bir təcrübəyə məruz qalan bir körpənin, həyatı boyunca qarşılaşacağı mənfiliklərin əhəmiyyət verilməməsi hələ daha davranışçı və humanist psixoloqlar tərəfindən müzakirə edilən bir mövzu olaraq gündəmdədir. Daha uzun müddət də davam edəcək kimi görünür.

Baxış sayı
Ay ərzində: 19
Bütünlüklə: 1607