Arıqladan çimərlik paltarı   |   Sağlamlıq turizmində 7,5 milyard dollarlıq hədəf - KONFRANS   |   Kofein beyin xərçəngi risqini azaldır   |   Qadınlar kişilərdə nəyi xoşlayır?   |   Ünsiyyət xərçəngin qarşısını alır   |   Oturaq iş qadınları qocaldır   |   Arıqlamağın sadə üsulu – təkəbbür   |   Karyera və uşaq doğurmaqda qadınlara məsləhət   |   Sevgi qurban tələb edir   |   Tənhalıq xərçəngə səbəb olur   |   Şəkər də zərərli vərdişlər qədər təhlükəlidir   |   Dermatoloq: "Xallar dəyişərək BƏDXASSƏLİ ola bilər"   |   Mobil telefon qulaqda əlavə səs yaradır   |   Körpələrin ağlaması onlara xeyirdir   |   Orqan ticarətində Azərbaycanın da adı hallandı   |   Linza seçərkən diqqətli olun   |   Nikah gecəsinin sirləri   |   Ayaqlarınız xarakterinizdən danışır   |   Yalan danışan xanımlar tez-tez əl-üzlərini yuyurlar   |   Qadınlar, qəhvə için!   |   İtlər xanımlarda allergiya risqini azaldır   |   Kişilərin kompüter oyunlarına marağının sirri açıldı   |   Homoseksualizm və lesbiyankalıq nədən yaranır?   |   Dünyanın ən xeyirli mətbəxləri   |   Cavan həyat yoldaşı ömrü uzadır   |   Xərçəng yox olmaq üzrədir…   |   İdman depressiyanın dərmanıdır   |   Qadınlar niyə çox danışır?   |   Mədəni həyat kişilərdə depressiya yaradır    |   Xörəyi musiqi sədaları altında hazırla   |   Savadlı ol ürəyin ağrımasın   |   Qadınlar yatanda arıqlayır   |   Alçaqboylu insanlar ürək xəstəliyinə tez tutulur   |   Fəsil dəyişikliyi zamanı yaranan hallar   |   Ur (ZOB) haqqında bilmədiklərimiz   |   Yemiş stressin dərmanıdır   |   Dünya Səhiyyə Təşkilatı: ət xərçəng xəstəliyi yarada bilər   |   Cinayət və cinayətkarlığın psixo-sosial səbəbləri   |   Stress qadınların beynini zəiflədir   |   Günəbaxan tumları insanı cavanlaşdırır   |   Hündürdaban ayaqqabılar seksual həyata təsir edir   |   Şüuraltı fikirləri təmizləmək mümkündür   |   Qadınlarla kişilər eyni cür düşünür   |   Şirə və yoğurtlar dişlərə ziyandır   |   Gizli xəstəliklərin aşkar əlaməti - başgicəllənmə   |   Xoruldayan insanlarda avtomobil qəzaları riski daha çox olur   |   Çili bibərləri ağrıkəsicidir   |   Diliniz dərdinizdən danışır...   |   Qadının 4 toxunulmaz nöqtəsi 18+   |   Kompüterli tomoqrafiya haqqında bilmədiklərimiz   |   
Vərəm (Tuberkuloz) Nədir?

Vərəm (Tuberkuloz) Nədir?
Vərəm yada tuberkuloz, Mycobacterium tuberculosis adı verilən bakteriyanın səbəb olduğu yoluxucu bir xəstəlikdir. Bu xəstəliyə səbəb olan bakteriya R.Koch tərəfindən 24 Mart 1882-ci il tarixində kəşf edilmişdir və bu səbəblə bakteriya Koch basili adı ilə də tanınır. Tənəffüs yoluyla bulaşdığından tez-tez ağciyərlərdə xəstəliyə səbəb olmaqla yanaşı, sümük, beyin, ağ ciyər pərdəsi, ürək pərdəsi, böyrək və daha bir çox orqanda da nadir olaraq xəstəlik ortaya çıxa bilir. Bu gün dünya əhalisinin təqribən 1/3-i vərəm mikrobu ilə zəhərli olmuşdur, yəni bu insanların bədəninə həyatlarının bir dövründə bu bakteriya daxil olmuşdur və hər il bu populyasiyanın bir qismi orqanizmlərində olan bu yatan vəziyyətdəki bakteriyanın müxtəlif səbəblərlə hərəkətə keçməsi nəticəsində vərəm xəstəliyinə tutulurlar.

Xəstəlik necə yoluxur?
Vərəm xəstəliyinə tutulmuş insanların ağciyərlərində xəstəliyin irəliləməsi ilə bakteriyadan ifraz olunan salınan bəzi fermentlərin və orqanizmimizin müdafiə sisteminin təsiri ilə xalq arasında “yara” kimi adlandırılan bir oyuq (kavita) əmələ gəlir. Vərəm mikrobu bu oyuğun içərisində və ətrafında sürətlə çoxalmağa davam edir. Bu oyuq hava yollarımız yəni bronxlarla iştirak halında olduğundan xəstə insanın öskürək, hapşırıq kimi güclü tənəffüs fəaliyyəti ilə ağzından saçılan çox kiçik damcılar içərisində vərəm bakteriyaları xarici mühitə yoluxur. Bu kiçik damcılar eyni siqaret dumanının havada uzun müddət asılı qalması kimi yaxşı havası dəyişilməyən qapalı mühitlərdə saatlarla havada uçuşurlar. Məhz belə bir şəraitdə tərkibində bakteriya olan bu damcılar sağlam insanlar tərəfindən nəfəs alma zamanı ağciyərə çəkilir və ilk dəfə bakteriya sağlam insanın orqanizminə daxil olur yəni artıq bu şəxs vərəm basili ilə zəhərli olur.

Ağciyərə yerləşən vərəm mikrobu əsasən immunitet sistemi tərəfindən xəstəlik meydana gəlmədən müəyyən bölgələrdə həbs edilir. Ancaq insanın həyatı boyu xüsusilə müdafiə sisteminin zəiflədiyi bəzi hallarda yatmış vəziyyətdəki bu mikroblar birdən hərəkətə keçərək çoxalmağa başlayır və vərəm xəstəliyini ortaya çıxarda bilirlər.Bu növ vərəm xəstəliyi yeniyetmə tip vərəm kimi tanınır. Nəzarət altında olmayan şəkər xəstəliyi, AİDS, qidalanma pozğunluqları, ağır stress və alkoqolizm müdafiə sistemimizi pozaraq yeniyetmə tipi vərəm xəstəliyinə yol açan risk amilləri kimi sayıla bilər. Ancaq bir çox halda da heç bir səbəb müəyyənləşdirmədən xəstəlik ortaya çıxa bilər. Bəzən də basil daha ilk orqanizmə daxil olduqda müdafiə sistemimiz tərəfindən yetərli bir müqavimət göstərilə bilinmədiyində bilavasitə xəstəliyə səbəb olur ki bu cür vərəm xəstəliyinə primer vərəm adı verilir və əksəriyyətlə uşaqlıq və yetkinlik dövründə görülür.

Xəstəlik əlamətləri nələrdir?
Ağciyər vərəmi çəki itkisi, anoreksiya, yüngül qızdırma, xüsusilə gecələr artan tərləmə, halsızlıq kimi ümumi əlamətlərlə yanaşı, ağciyərdə əmələ gələn toxuma reaksiyası və harabiyət nəticəsində öskürək, bəlğəm çıxarma, qan tüpürmə, irəliləmiş hallarda nəfəs darlığı kimi ağciyərə məxsus əlamətləri ilə özünü göstərir. Bu əlamətlə rin heç biri vərəm xəstəliyinə xas deyil və bir çox ağciyər xəstəliyində eyni simptomlar vardır.

Xəstəlik əlamətləri görüldüyü zaman nə etməliyik?
3 həftəni keçən öskürək, qan tüpürmə, gecə təri, yüngül qızdırma, anoreksiya, çəki itkisi kimi əlamətlər olduğu zaman dərhal ağciyər qrafikası çəkilməli və vərəm xəstəliyindən şübhələnilirsə bəlğəmdə vərəm mikrobu axtarılmalıdır. Buna baxmayaraq vərəm xəstəliyi olmasa belə, eyni simptomlara səbəb ola biləcək bir çox ağciyər xəstəliyinin də erkən diaqnoz qoyulmasının yararı vardır.Ailə, ya da yaxın çevrədə aktiv vərəm xəstəliyi diaqnozu qoyulmuş və xüsusən bəlğəm vərəm mikrobu aşkar edilmiş fərdlər varsa, xəstəlik əlamətləri olmasa belə yoxlanışdan keçmək lazımdır.

Baxış sayı
Ay ərzində: 16
Bütünlüklə: 1739