Çox düşünənlərin yaddaşı zəif olur   |   Xanımların gözəlliyi onlara yardım etmir   |   Süni mayalanmada hansı risklər ola bilər   |   Ağız qoxusundan nece qurtulmalı?.. (PRAKTİK MƏSLƏHƏTLƏR)   |   Passiv siqaret çəkmək əsəbləri pozur   |   İnsulini sprey əvəz edəcək   |   Dünya Səhiyyə Təşkilatı: ət xərçəng xəstəliyi yarada bilər   |   Almanı qabıqlı yeyin   |   Musiqi unsultdan sonra yaddaşı bərpa edir   |   Su filtrindən süzülən xəstəlik   |   Kişilərin qadınlarda görmək istədiyi rənglər hansılardır?   |   Kompüterli tomoqrafiya haqqında bilmədiklərimiz   |   Siqareti tərgitmək üçün nə yeməli?   |   Uşaqlı qadınlar depressiyaya daha tez düşür   |   Qadınların sevimli yaş dövrü   |   Yorğunluğunuzun 7 əsas səbəbi    |   Ayaqlarınız xarakterinizdən danışır   |   Kişilər kosmetikaya qadınlardan çox pul xərcləyir   |   Suyu az içmək beyni qocaldır   |   Sızanaqlar hansı xəstəliklərdən xəbər verir?   |   Uşaqların səhhətində kompüterin yaratdığı fəsadlar   |   Kompüter oyunları səhvsiz qərar verməyə zəmin yaradır   |   Depressiya görməni zəiflədir   |   Körpələrin ağlaması onlara xeyirdir   |   Əsəbiləşmək kişilərin qamətini əyir   |   Mobil telefon qulaqda əlavə səs yaradır   |   Ağrıkəsicilər xərçəngi öldürür   |   Arıqlamağın sadə üsulu – təkəbbür   |   Sevgi ürəyə xeyirdir   |   Əkizlər ana bətnində dostlaşırlar   |   İnsan dərisindən ev   |   Peşənə bax, ölümünü bil!   |   Enli budlar sağlam ürəyə işarədir   |   Döş xərçəngi həyat tərzi ilə bağlıdır   |   Ana südü xərçəngə qarşı   |   Öpüşmə bəzi mikroblara qarşı immunitet yaradır   |   Xərçəng xəstəliyinin müalicəsinin yeni yolu tapılıb   |   Qadınlar, qəhvə için!   |   DNT analizi bütün xəstəlikləri üzə çıxarır   |   Ev işləri erkən doğum risqini artırır   |   Güclü cinsin zəif tərəfləri   |   Günəbaxan tumları insanı cavanlaşdırır   |   Müasir xanımlar çox yaşayır   |   Uşağın boy ölçüsünü necə hesablamalı?   |   Ur (ZOB) haqqında bilmədiklərimiz   |   Böyrəkləri çürüdü, yeniləri yarandı   |   Çox gülən qadınlar tez kökəlir   |   Köklük insult riskini artırır   |   Başı başqa bədənə köçürüləcək   |   Ana bətnində 4 gün donduruldu   |   
Bədxassəli və xoşxassəli düyünlər zamanı biopsiya və cərrahi müalicə

İncə iynə ilə aspirasion biopsiya (İİAB) aşağıdakı prinsiplərə əsasən aparıla bilər:

  • Radionuklid  ssintiqrafiyasında isti və ya hiperfunksional olan düyünlərin aspirasion biopsiyası aparılmır.
  • Boyun limfa düyünlərinin adenopatiyası, USM-də düyünün qalxanabənzər vəzi kapsulundan kənara çıxması, uşaq vaxtı boynun şüalanması, ailə üzvlərində MEN 2 sindromu və ya medulyar və ya papilyar tiroid xərçənginin mövcudluğu, qanda kalsitonin səviyyəsinin yüksək olduğu hallarda USM altında düyünün iynə ilə aspirasion biopsiyası aparılmalıdır.

 

Həmçinin, aşağıdakı hallarda düyünün iynə ilə aspirasiyasının aparılması tövsiyə edilir:

  • Solid və hipoexoik düyünün 1sm-dən böyük olması; xəstə risk qrupundadırsa, 5mm-dən artıq olması və USM-də şübhəli məqamların olması;
  • İzo-hiperexoik düyünün 1-1,5 sm-dən böyük olması;
  • Qarışıq düyünün 1,5-2 sm-dən böyük olması;

Kista kimi xarakterizə edilən düyünlərin iynə ilə biopsiya məqsədilə aspirasiyasına ehtiyac yoxdur. Lakin, terapevtik müalicə baxımdan kistanın aspirasiyası üçün iynə ilə aspirasiya edilə bilər. Bəzi hallarda çoxdüyünlü qalxanabənzər vəzin (MNG) iynə ilə aspirasiyası zamanı 2-dən çox düyünün aspirasiyası nadir hallarda tələb olunur. Bu zaman ən böyük düyünlər və USM-də şübhəli olan düyünlər biopsiya edilməlidir. Araşdırmalar göstərir ki, incə iynə ilə düyünün aspirasiyası 90%-dək qalxanabənzər vəzin xərçəng prosesinin diaqnostikasına imkan verir.

 

İynə ilə düyünün aspirasiyası nəticəsində xəstənin müalicə taktikası aşağıdakı kimi aparılmalıdır:

  • iynə aspirasion biopsiyasının nəticələri qeyri-müəyyən və diaqnostik olmadığı hallarda, iynə biopsiyasının təkrarlanması tövsiyə edilir
  • sitoloji müayinə xoşxassəli (xərçəng olmayan) prosesi təsdiqləyirsə - xəstə kliniki və USM vasitəsilə dövrü olaraq müayinə-təqib edilir
  • follikulyar (və ya Hürthle hüceyrəli) proses və ya törəmə - cərrahi yolla rezeksiya (lobektomiya)
  • bədxassəli baxımından şübhəli sitologiya - cərrahi yolla rezeksiya  (lobektomiya və ya total tiroidektomiya)
  • bədxassəli hüceyrələr sitologiyada müəyyən edilirsə - cərrahi yolla rezeksiya (total tiroidektomiya). Anaplastik karsinoma, limfoma və ya metastatik törəmə olduğu zaman araşdırma davam etdirilməlidir

 

Cərrahi müalicə
Qalxanabənzər vəzin xoşxassəli düyünü müəyyən edilmiş xəstələrdə aşağıdakı hallarda cərrahi müdaxilə aparıla bilər:

  • düyünlə əlaqəli olan yerli kompressiyaedici simptomlar
  • əvvəllər edilmiş şüalanma
  • düyünün proqressiv böyüməsi
  • düyünün US müayinəsində şübhəli məqamların təyin edilməsi
  • kosmetik effektə.

Uşaqlarda bir çox hallarda həm isti, həm də soyuq düyünlərin cərrahi yolla müalicəsinə üstünlük verilir. Buna səbəb həmin düyünlərin xərçəngə çevrilməsi ehtimalının yüksək olması ilə əlaqədardır. Amma bununla bağlı yekdil fikir mövcud deyil.
Tək düyünlü xoşxassəli xəstəlik zamanı qalxanabənzər vəzin payının kəsilməsi daha geniş tətbiq edilir - lobektomiya. Çoxdüyünlü zob zamanı isə total tiroidektomiya geniş istifadə edilir.
Qalxanabənzər vəzdə aparılan cərrahi müdaxilə zamanı 8 mq deksametazonun əməliyyatdan əvvəl verilməsi əməliyyatdan sonrakı ürəkbulanma, qusma və ağrının səviyyəsini xeyli azaltmış olur. Əməliyyat zamanı sinirlərin monitorinqi və yoxlanması tiroidektomiya nəticəsində ağırlaşma kimi qeydə alınan qayıdan qırtlaq sinirinin - rekurrensin zədələnməsi (parezi) hallarının azalması ilə nəticələnir. Qalxanabənzər vəzin cərrahiyyəsi zamanı drenajların qoyulması nəticənin yaxşılaşmasına xidmət etmir və əksinə xəstəxanada qalma müddətinin artmasına səbəb ola bilər. Digər tərəfdən qeyd etmək lazımdır ki, xərçəng xəstəliyinə görə aparılan tiroidektomiya və boynun disseksiyası zamanı çox nadir hallarda qoyulmuş drenajdan limforeya müşahidə edilə bilər. Bu limfatik damarların zədələnməsi nəticəsində baş verə bilər. Xüsusi yağsız pəhriz nəticəsində limfatik drenaj qısa müddət ərzində dayanır.
Tiroidektomiya və ya qalxanabənzər vəzidə aparılan cərrahi müdaxilədən sonra xəstələrə kalsium və vitamin D-nin gündəlik verilməsi hipokalsemiyanın qarşısını almış olur.

 

Uptodate və TEMD materialları əsasında hazırlanmışdır…

 

Endokrinoloqa suala ver

 

Dietoloq-endokrinoloq Səlim Əhədov

Baxış sayı
Ay ərzində: 26
Bütünlüklə: 2826